Winnaar PM Top 100: Hans Damen

Kolonel Hans Damen van het ministerie van Defensie is de ­winnaar van de derde editie van de PM Top 100. Volgens de jury ‘zoekt Damen de grenzen op, pioniert hij met sociale media en durft hij binnen de strijdkrachten een tegendraads geluid te laten horen’. PM interviewt de kolonel van de Koninklijke Landmacht op zijn huidige werklocatie in Utrecht. ‘Ik vind de bezuinigingen op Defensie onverstandig, maar het is een democratisch genomen besluit, dus dat voer ik uit.’CindyoverhandigtPMaanHansweb300Tegenover voetbalstadion Galgenwaard aan de oostkant van Utrecht ligt de Kromhout Kazerne. Op deze vrijdagochtend is het er rustig. Buiten – in de druilerige regen – wordt het gras gemaaid en binnen in gebouw K8 zijn de meeste bureaus onbezet. ‘Op maandag, dinsdag en donderdag is het hier een stuk drukker hoor,’ zegt kolonel Hans Damen bijna verontschuldigend terwijl hij voorgaat naar een vergaderzaaltje op de derde etage waar het interview plaatsvindt. Daags ervoor reageert Damen zeer verrast als hij op de hoogte wordt gebracht dat de jury hem als winnaar van de PM Top 100 heeft uitgeroepen. ‘Dat vind ik echt heel leuk,’ zegt hij aan de telefoon. ‘Ik krijg het er helemaal warm van.’

De 52-jarige Damen heeft al een flinke carrière bij het ministerie van Defensie achter de rug. Wie zijn ­profiel op LinkedIn bekijkt, verliest zich haast in de ­Engelse militaire termen: zo was hij ooit Commander Disaster ­Assistence Response Team (DART) en later Chairman Workinggroup Charlie Logistics. Op dit moment is de ­kolonel ‘Commander van het Army Maintenance and Logistic Command’, oftewel commandant van het ­Materieellogistiek Commando Landmacht. Deze eenheid van 1350 personen is verantwoordelijk voor de inzetbaarheid van al het grondgebonden materieel van Defensie. Cruciaal voor de uitvoering van (vredes)operaties en voor de bescherming van de individuele militair, zo omschrijft Damen het zelf in zijn pitch voor de PM Top 100.

U bent in uw carrière nogal vaak van functie en standplaats gewisseld. Heeft u daarover ooit iets te zeggen gehad?
‘Het waren meestal niet de plekken van mijn voorkeur, want die kun je wel opgeven, maar ik heb altijd leuke banen gehad. Ik citeer graag de sciencefictionschrijver Douglas Adams die in The hitchhiker’s guide to the galaxy zegt: “I seldom end up where I wanted to go, but almost always end up where I need to be”.’

De reorganisatie die u de afgelopen twee jaar hebt uitgevoerd, is een van de redenen dat u genomineerd bent voor de PM Top 100. Je zou zeggen dat je met zo’n operatie geen vrienden maakt, maar u wordt geroemd om uw persoonlijke en menselijke aanpak.
‘Dat is heel leuk om te horen. Kijk, ik vind de bezuinigingen op Defensie onverstandig, maar het is een democratisch genomen besluit, dus dat voer ik uit. Naar de mensen toe is het natuurlijk een rotverhaal en je maakt je er niet populair mee. Maar ik zeg altijd dat men mij niet moet verwijten dat er bezuinigd wordt. Waar je mij wel op mag aanspreken is dat ik eerlijk, transparant en zonder aanzien des persoons de reorganisatie doorvoer. Zorgvuldigheid staat daarbij voorop. Ik ga bewust het land in. Van de week was ik nog bij een man van 59, die 43 jaar voor Defensie heeft gewerkt en nu ontslagen wordt. Ik ga bij hem langs en leg het hem uit, hoe rot dat ook is.’

Een ander project waar u over bejubeld wordt, is het Land Maintenance Initiative. Legt u eens uit.
‘Dat is een concreet programma om de samenwerking tussen de Landmacht en de Nederlandse industrie te verbeteren. Zonder ingewikkelde contracten zijn we samen aan de slag gegaan en er lopen inmiddels zo’n tachtig initiatieven. Just do it is wel een beetje mijn motto. Iets organiseren, aan de gang brengen én het vervolgens voor elkaar krijgen, dat is mijn kerncompetentie, denk ik.’

Dat bleek ook tijdens de dropjesactie. U heeft via een Facebook-actie een miljoen dropjes gewonnen, die onlangs bij de troepen in onder meer Afghanistan zijn afgeleverd. Het is toch wel heel bijzonder, een kolonel die zo actief is met sociale media. Defensie is nu niet wat je noemt de meest open overheidsorganisatie.
‘Dat klopt, maar dat zouden we wel meer moeten zijn. Defensie doet wereldwijd heel goed werk, maar dat realiseert men zich niet. Binnen Nederland ruimen we bommen, zijn we betrokken bij de zoektocht naar die twee jongetjes uit Zeist, zetten drones in en als de varkenspest uitbreekt, zijn we ook van de partij. Het is te weinig zichtbaar wat we doen, dus dat moeten we vertellen. Kijk, de wereld is fundamenteel veranderd door de komst van internet, daar moet de overheid, en zeker ook Defensie, iets mee.’

En Hans Damen is dan de militair die dat oppakt?
‘Binnen de Krijgsmacht was ik een van de eersten die bezig was met sociale media. Ik ben betrokken bij Ambtenaar 2.0 en heb vorig jaar de Landmacht 2.0-dag georganiseerd. Commandant Landstrijdkrachten, luitenant-generaal Mart de Kruif, was destijds nog niet geheel overtuigd van het nut van sociale media voor Defensie. Ik nodigde hem uit voor de Landmachtdag, hij deed actief mee en twee weken later had hij een Twitteraccount. Het is belangrijk om je baas mee te krijgen in dit soort ontwikkelingen.
‘In 2011 was ik in Amerika waar ik een afspraak heb gemaakt op het Pentagon met de club die zich bezighoudt met de inzet van sociale media door het Amerikaanse leger. Normaal gesproken kost het een week of zes om zo’n afspraak te regelen, maar via Twitter was dat zo gebeurd. Ik heb toen hun guidelines meegekregen, wat je als militair wel en niet moet doen op internet. Wij hebben nu allemaal een instructiekaartje op zak [Damen haalt een klein, oranje documentje uit zijn portemonnee waarop staat ‘Je bent het visitekaartje van Defensie’]. Sacha Louwhof, tegenwoordig de communicatieadviseur van de minister, heeft dat treffend omschreven. Wij moeten niet alleen kunnen schieten, every soldier a rifle man, maar het is ook: every soldier a spokesman.’

++++++++
DE MILITAIRE CARRIÈRE VAN HANS DAMEN

Als hem als jongetje werd gevraagd wat hij later wilde worden, dan luidde het antwoord burgemeester. Waarom, kan Damen niet precies uitleggen. ‘Dat leek me gewoon een mooi beroep.’ De keuze voor de overheid was voor de kolonel duidelijk. ‘Het bedrijfsleven is natuurlijk fantastisch, maar er moet ook iets geregeld worden in dit land. Daar heb je een goede overheid voor nodig.’ Het werd de Koninklijke Militaire Academie in Breda, waarvoor hij eind jaren zeventig toelating deed. Als hij niet was geselecteerd – ‘er waren ruim 2500 sollicitanten, van wie slechts een handjevol werd toegelaten’ – zou hij bestuurskunde gaan studeren. ‘Dat kon destijds alleen in Twente,’ zegt Damen. ‘Voor een jongen uit Valkenswaard zou dat redelijk dramatisch zijn geweest.’ Hij heeft een veilige en onbezorgde jeugd. ‘Ik zat in allerlei feestcommissies, maakte de schoolkrant en deed aan schoolcabaret. Ik ben echt een gezelligheidsmens, een gemeenschapsmens.’ Hoewel Damen tegenwoordig in Zoetermeer woont, komt hij vaak in Brabant. Hij heeft nog veel contact met de mensen met wie hij 33 jaar lang in de band van de carnavalsvereniging heeft gespeeld. ‘In mijn werk word je vaak overgeplaatst, dus ergens moet je een sociaal leven in stand houden,’ aldus de kolonel, die zichzelf in zijn Twitterbio omschrijft als ‘militair, landmacht, defensie, vechten voor vrede en vrijheid, Weber 2.0, logistiek, gezin, carnaval, Azië, tenorsax, Orval’.

Na zijn opleiding aan de KMA vervult Damen diverse administratieve functies bij de Landmacht. Toen hij net naar de directie Financiën op het ministerie in Den Haag was overgeplaatst, mocht hij naar de Hogere ­Militaire Vorming, oftewel de management developmentopleiding van Defensie waar zo’n 20 procent van alle officieren terechtkomt. ‘Nadat ik deze anderhalf jarige opleiding gevolgd had, wilde ik iets spannends gaan doen, het bos in, het echte militaire werk,’ vertelt Damen. Het werd een administratieve baan bij de denktank van generaal Couzy, waar hij even later werd aangesteld als secretaris. ‘Dat was in de tijd van het Srebrenica-drama. Als jonge beleidsmedewerker, ik was toen 34, toch wel heel bijzonder om mee te maken.’ Damen bleef werkzaam voor de Bevelhebber der Landstrijdkrachten, ook toen Couzy met pensioen ging en generaal Schouten hem opvolgde. Hij maakte de gevolgen van de Herculesramp, de vliegtuigcrash van 15 juli 1986 op vliegveld Eindhoven, van nabij mee. ‘Ik heb toen de begrafenissen van 32 van mijn omgekomen collega’s moeten coördineren,’ memoreert Damen. ‘Dat is best heftig.’

Via uitzendingen naar Albanië, Macedonië en Kosovo komt hij begin deze eeuw in Den Haag terecht, op de Julianakazerne. ‘Ik was betrokken bij het opstellen van de begroting,’ vertelt Damen. ‘En ik heb toen veel, heel veel Kamervragen beantwoord.’ Met Commandant der Strijdkrachten ­Berlijn en minister Kamp van Defensie reist ­Damen – in zijn hoedanigheid als militair adviseur ­Internationale Samenwerking – tussen 2002 en 2004 de hele wereld over. ‘Een geweldige tijd!’ Om vervolgens drie jaar als ­diplomaat bij de Navo in Brussel werkzaam te zijn. ‘Niet het meest dynamische werk, maar wel ­belangrijk,’ relativeert Damen, die desondanks goede herinneringen heeft aan de tijd dat hij met zijn gezin in het Belgische Overijse woonde.

Terug in Nederland wordt Damen benoemd als commandant van het Opleidingscentrum Logistiek. ‘Daar was ik verantwoordelijk voor 350 medewerkers, 550 opleidingen en tien- tot twaalfduizend cursisten per jaar,’ somt hij op. Na een kleine 2,5 jaar is het weer tijd voor iets anders. Damen wordt aangesteld als plaatsvervangend commandant van het Operationeel Ondersteuningscommando. ‘Toen mijn baas werd uitgezonden, had ik ineens acht maanden lang 6500 man onder me,’ vertelt Damen. ‘Totdat er een opvolger kwam en ik weer plaatsvervanger werd. Tja, in die functie ben je verantwoordelijk voor “alles wat van tafel valt”.’

Met het aantreden van het eerste kabinet-Rutte wordt duidelijk dat er een forse bezuinigingsopdracht op Defensie afkomt. Damen is betrokken bij de werkgroep die voor de materieellogistiek besluit hoe dit aangepakt moet worden. Vervolgens wordt hij aangewezen als coördinator om deze grootscheepse reorganisatie bij de Landmacht door te voeren: een personeelsreductie van 33 procent en het implementeren van een nieuwe manier van werken. Daar is Damen de afgelopen twee jaar mee bezig geweest. Op 1 juni gaat de nieuwe organisatie Materieel-Logistiek Commando van start. Weer een klus geklaard.

Verschenen in PM, 1 juni 2013

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s