Nieuwe code voor goed openbaar bestuur: waarden, geen normen

Onder leiding van DG Andrée van Es kwam de twee weken geleden gepresenteerde Nederlandse code voor goed openbaar bestuur tot stand. Het organisatorische werk wordt in zo’n geval gedaan door haar ambtenaren. Hanneke Dullemond vertelt wat er bij zo’n project komt kijken.

Er is veel belangstelling voor de Nederlandse code voor goed openbaar bestuur. Daar is Hanneke Dullemond best een beetje trots op. Als secretaris van de commissie die de code opstelde – ‘dat deed ik samen met mijn collega Meine Henk Klijnsma’ – is ze een belangrijke spil geweest bij het tot stand komen van de code. Dat de zeven beginselen (zie kader) nogal voor de hand liggen en vanzelfsprekend zouden moeten zijn in het handelen van ambtenaren, wijst Dullemond van de hand. ‘De code bevat waarden van goed bestuur, het zijn geen normen. Hij moet bovendien gelden voor het hele openbaar bestuur, daarom zijn de beginselen abstract. Dat vind ik juist de kracht. Overheidsorganisaties moeten nu zelf bekijken hoe ze het concreet gaan invullen.’
In totaal is de commissie – onder leiding van DG Andrée van Es – vier keer bij elkaar geweest. Tussentijds heeft Dullemond met de commissieleden (zie kader) veel bilateraal contact gehad, telefonisch en per e-mail. In november vorig jaar organiseerde ze in Utrecht twee rondetafelgesprekken met bestuurders en leidinggevenden in het openbaar bestuur. Zij hadden een conceptversie van de code voorgelegd gekregen en reageerden overwegend negatief. Ze vroegen zich af wat de toegevoegde waarde was, vonden de doelgroep onduidelijk en waren van mening dat de code te weinig nieuwe elementen en ambitie bevatte. Dat viel toch even tegen. ‘Ik had een positiever geluid verwacht,’ erkent Dullemond. ‘Maar hierdoor kregen we wel de bevestiging dat we bij de presentatie van de uiteindelijke code meer informatie moesten geven om twijfels weg te nemen.’ Toch heeft Dullemond ook positieve reacties gekregen die dag. ‘Er was een dame die vanuit het bedrijfsleven was overgestapt naar een waterschap. Zij had de code juist willen hebben op het moment dat ze in het openbaar bestuur ging werken, omdat dat zou aangeven waar de organisatie voor staat.’
Ook ambtenaren zijn door de werkgroep geconsulteerd. Bijna 2.000 medewerkers van alle overheidslagen vulden een vragenlijst in. Het meest opmerkelijk vond Dullemond dat de meesten van hen het wel goed zouden vinden als het bestuur de code omarmt, maar zij zijn niet van plan het bestuur eraan te herinneren, als het misgaat. ‘Daar valt nog een slag te slaan.’ De code vormt geen garantie voor goed bestuur, zo geeft Dullemond toe. ‘Maar het is wel een instrument voor, bijvoorbeeld, een gemeenteraad om tegen het college te zeggen “dit hebben we omarmd, we zouden het toch zus en zo doen?”.’ De werkgroep heeft de Raad van State opdracht gegeven te monitoren wat er overheidsbreed met de code gebeurt. Dullemond: ‘Het is nog niet af, dit is pas het begin.’ <

De commissie

Andrée van Es, DG Bestuur en Koninkrijksrelaties ministerie van BZK
Michel Marijnen, burgemeester gemeente Roosendaal
Aad Meijboom, korpschef politie Rotterdam-Rijnmond
Stefan Peij, extern adviseur voor de werkgroep, directeur Governance University
Karla Peijs, commissaris van de koningin provincie Zeeland
Maureen Sarucco, directeur Openbare Orde en Veiligheid gemeente Amsterdam
Paul Verlaan, regionaal commandant brandweer Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant
Monique de Vries, dijkgraaf Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (tot 1 januari 2009)
Richard van Zwol, secretaris-generaal ministerie van Algemene Zaken

De zeven beginselen van goed openbaar bestuur

1. Openheid en integriteit
2. Participatie
3. Behoorlijke contacten met burgers
4. Doelgerichtheid en doelmatigheid
5. Legitimiteit
6. Leren en zelfreinigend vermogen
7. Verantwoording

Verschenen in PM, 10 juli 2009

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s