Talentmanagement: Pilot met zestien ambtenaren van start

De rijksoverheid slaagt er onvoldoende in talentvolle medewerkers aan zich te binden, aldus econoom Robert Dur. De departementen reageren gemengd. ‘Wij hebben juist moeite de uitstroom op gang te krijgen,’ zegt directeur P&O Hermien van Triest van Buitenlandse Zaken. SZW startte met drie andere departementen al een pilot voor een expertprogramma.

De econoom Robert Dur gooide onlangs de knuppel in het hoenderhok. Het human resources management bij de overheid is hard aan vernieuwing toe, concludeert hij. ‘Door het behoedzame en op gelijkheid gerichte personeelsbeleid laten veel getalenteerde en energieke werknemers de publieke sector links liggen en kiezen voor een baan in het bedrijfsleven,’ aldus de wetenschapper in zijn oratie Motiveren, belonen en presteren in de publieke sector. Nonsens, vinden HR-functionarissen bij de rijksoverheid. PM ging langs bij SZW en Buitenlandse Zaken om te vragen hoe zij omgaan met hun talenten.
Eind vorig jaar nam directeur P&O Hermien van Triest van het ministerie van Buitenlandse Zaken de Incompany Award in ontvangst voor het departement met de hoogste werknemerstevredenheid. Trots wijst ze op de trofee in haar kantoor op de tiende etage van het departement. ‘Buitenlandse Zaken scoort hoog op de onderdelen functie, carrière en cultuur,’ aldus het zakenblad Incompany, initiatiefnemer van de prijs. Dat talentvolle ambtenaren de overheid steeds vaker verruilen voor het bedrijfsleven, zoals Dur stelt, is volgens Van Triest in elk geval niet van toepassing op BZ. ‘Wij hebben juist moeite de uitstroom op gang te krijgen. Wie kiest voor Buitenlandse Zaken, kiest voor een loopbaan en niet voor een functie.’
De mogelijkheden die het werken voor BZ met zich mee brengt (gemiddeld om de vier jaar wisselen van functie en zowel in Den Haag als waar ook ter wereld gestationeerd kunnen worden) hebben tot gevolg dat de concurrentie op de arbeidsmarkt te verwaarlozen is. ‘Eigenlijk is het de keuze: ga ik bij Shell werken of bij BZ?’
Het departement neemt binnen de rijksoverheid een aparte positie in, meent Van Triest. ‘Je zou kunnen stellen dat al onze medewerkers talenten zijn,’ zegt ze. Onlangs startte weer een lichting diplomaten in spe met de Basisopleiding Beleidsmedewerker Buitenlandse Zaken. De animo was groot: in totaal waren er 600 sollicitanten, van wie er slechts 15 tot het ‘diplomatenklasje’ zijn toegelaten. Na zo’n strenge selectieprocedure houd je de getalenteerden over, aldus Van Triest. ‘Vroeger kreeg iedereen die binnen kwam te horen dat hij in ieder geval zou eindigen als consul-generaal,’ weet ze. ‘Dat kan natuurlijk helemaal niet. Net als bij alle andere organisaties zijn er bij BZ veel minder posities aan de top te vergeven dan aan de basis.’ Maar destijds geloofden deze medewerkers er heilig in dat het er ooit van zou komen, zegt Van Triest. ‘Totdat ze een leeftijd bereikten dat het er echt niet meer in zat.’
Nog maar vijf jaar geleden is Buitenlandse Zaken begonnen met het opstellen van MD-beleid [management development, CC]. Op dit moment wordt het personeelsbeleid geactualiseerd en de eerste elementen worden langzaam maar zeker zichtbaar. Zo kent BZ diverse talentenprogramma’s die voor alle ambtenaren toegankelijk zijn. Niet alleen voor toekomstige leidinggevenden, maar ook voor de administratieve medewerkers en ambassadeurs en directeuren. Er is een nieuwe afdeling Leren en Ontwikkelen in het leven geroepen, waar vier personen zich bezighouden met ‘snelle, moderne vormen van leren’. Met het expertprogramma (voor specialisten) wordt geprobeerd het weglekken van kennis en ervaring – een negatief effect van het roulatiesysteem – tot een minimum te beperken.

Pilot
Ook bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wordt hard gewerkt aan expertontwikkeling, naast het programma voor managers in spe, dat al wat langer loopt. ‘Als beleidsmedewerker bereik je op een gegeven moment het plafond,’ zegt MD-adviseur Yolanda van Dongen. ‘Een grote groep ambtenaren heeft namelijk helemaal niet de ambitie door te groeien tot manager, maar wil inhoudelijk heel goed worden.’ In januari neemt SZW samen met OCW, VWS en Economische Zaken deel aan een pilot met zestien talenten. Zij volgen een jaar lang een expertprogramma waarin persoonlijke ontwikkeling, vaardigheden en kennisontwikkeling centraal staan. Anderhalf jaar geleden heeft de Commissie Management Development (CMD) van SZW – waarin de top van het departement zitting heeft – een talentontwikkelingsproces in gang gezet. Het expertprogramma komt voort uit dit proces. ‘We constateerden dat het goed zou zijn meer aandacht te besteden aan de vraag hoe we talent voor SZW kunnen behouden,’ zegt beleidsadviseur P&O Ancella van Mersbergen. ‘Het was geen keiharde noodzaak, maar we willen ons HRM-beleid natuurlijk wel blijven ontwikkelen.’
Over de vraag wat een ambtenaar tot talent maakt en welk gedrag hij of zij laat zien, wordt momenteel op het departement een discussie gevoerd, aldus Van Dongen. ‘Een talent heeft zijn werk goed op orde, wil de organisatie verder brengen, zowel qua inhoud als het proces, heeft de ambitie zich verder te ontwikkelen én neemt daartoe zelf het initiatief.’ De managementtalenten zijn inmiddels in beeld, de experttalenten worden nog geïnventariseerd. Hoeveel talenten er verder nog op SZW rondlopen, weet Van Dongen niet. ‘Het is de bedoeling de totale groep goed in beeld te krijgen, daar zijn we druk mee bezig.’
Dat de rijksoverheid onvoldoende ruimte biedt voor talent, zoals wetenschapper Dur concludeert, ontkent het tweetal. Van Mersbergen: ‘Elke twee weken vergadert de top van SZW over de ontwikkeling van managers en experts. Daar wordt een uur voor ingeruimd, dus dat geeft wel aan dat er veel aandacht is voor talent binnen onze organisatie.’

Verschenen in PM, 4 december 2009

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s