VNG Magazine Panel | Minder fastfoodketens: taak van gemeenten?

Een groep voedingswetenschappers pleitte in NRC Handelsblad voor een gezondere omgeving, zodat consumenten gezonder gaan eten. Gemeenten moeten daarin het voortouw nemen, menen zij, en het vergunningenbeleid voor eetgelegenheden aanscherpen. Het VNG Magazine Panel is behoorlijk verdeeld over deze kwestie. Van de bestuurders die reageerden, zijn er net zo veel voor als tegen het pleidooi van de voedingswetenschappers dat gemeenten ervoor moeten zorgen dat het straatbeeld gezonder wordt.

‘De wetenschappers hebben groot gelijk’, reageert PvdA-raadslid Luuk Preijde uit Bronckhorst. ‘Aanbod creëert vraag, zeker als er veelvuldig of continu aanbod is.’
Aan de andere kant van het spectrum staat raadslid Ton Dijkmans van Transparant Cranendonck: ‘Niemand kan zo’n voorstel serieus nemen’, zegt hij. ‘Als het de bedoeling is om iemand te wijzen op een verkeerde eetstijl, dan vrees ik dat zoiets alleen maar contraproductief zal uitpakken.’

Raadslid Jan Oosterkamp (Strijens Belang), drukt zich voorzichtiger uit. Hij is het eens met de stelling dat gemeenten een rol hebben in een gezonder straatbeeld. ‘Maar gemeenten moeten zich ook terughoudend opstellen over vrijemarktzaken’, vindt hij. ‘Ze hebben bovendien hun handen al vol en zouden hooguit adviserend moeten optreden betreffende de persoonlijke leefomgeving.’

‘Het weren van fastfoodrestaurants lijkt me niet de beste remedie’, stelt CDA-raadslid Vincent Prins uit Sliedrecht. ‘Op meer lege winkelpanden zitten gemeenten niet te wachten.’ Prins gaat liever uit van het positieve: ‘Bied een alternatief dat aantrekkelijker is.’ Bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat mensen meer willen bewegen. ‘Veiligere en aantrekkelijkere fietsroutes leiden tot meer fietsverkeer. Als je tien minuten fietst, heb je al een bitterbal verbrand.’

Ook Erik Haverkort, fractievoorzitter van de VVD in Lochem, is het oneens met de stelling. ‘Gemeenten hebben een algemene morele zorg voor de preventie van overgewicht, maar geen bevoegdheid om te bepalen wat wel en niet gegeten wordt.’ De gemeente zou wat hem betreft meer moeten inzetten op participatie en werk. ‘Uit onderzoek blijkt dat mensen afhankelijk van een uitkering ongezonder eten.’

Wethouder Hennie Huisman (VVD, Texel) geeft aan dat gemeenten met het verbieden van fastfoodketens niet kunnen voorkomen dat mensen ongezonde voeding kopen. ‘De enige manier om te sturen op ander eetgedrag is door mensen bewust te maken van de gezondheidsrisico’s bij overgewicht.’ Zoals het een VVD-politica betaamt, is ze tegen het verbieden van zaken door de overheid, maar moeten mensen gestimuleerd worden gezonde keuzes te maken. Als voorbeeld geeft Huisman de gezondheidsbeurs die vorig jaar op Texel voor kinderen is georganiseerd. Kok Pierre Wind, promotor van gezonde voeding, deed de opening en de sluiting. ‘Hij was geweldig met kinderen. Ze deden leuke, interactieve spelletjes. Die Pierre Wind én zijn boodschap zullen ze niet snel vergeten.’

Bert van Dijkhuizen, raadslid voor de VVD in Hoorn, spreekt van een ‘betuttelende overheid’ als met het voorstel wordt bedoeld dat bepaalde winkels en restaurants willekeurig geweigerd zouden moeten worden. Het feit dat de gemeente gezond eten stimuleert via een website en subsidies geeft voor onder meer bewegen voor ouderen is wat hem betreft voldoende overheidsinmenging.

CDA-raadslid Ben van Veen uit Hengelo wijst op artikel 2 van de Wet publieke gezondheid die gemeenten verplicht beleid ter ondersteuning en verbetering van de lokale gezondheid uit te voeren. ‘Dit werkt het best in samenwerking met alle relevante publieke, private en maatschappelijke partners’, aldus Van Veen. Hij voegt eraan toe dat een gezond straatbeeld ‘alleen toegevoegde waarde heeft als het onderdeel is van een integrale aanpak die gericht is op het bevorderen van een gezonde leefstijl’. Van Veen: ‘Dat is een gedeelde maatschappelijke verantwoordelijkheid. Gemeenten doen er goed aan hiervoor de krachten te bundelen.’

Wethouder Marja Krans (ChristenUnie, Smallingerland) vindt dat gemeenten wel degelijk initiatieven moeten nemen om het straatbeeld gezonder te maken. ‘In het kader van het terugdringen van gezondheidsachterstanden bij inwoners met een lage sociaaleconomische status zijn we hier al druk mee bezig’, reageert ze. ‘Andere gremia zoals ruimtelijke ordening en ontwikkeling worden intussen meegenomen en denken actief mee. Bij economische zaken valt nog winst te halen.’

In Smallingerland zijn volgens de wethouder de afgelopen jaren ‘flinke stappen’ gezet met het maken van integraal gezondheidsbeleid. ‘Het belang van EZ is bij tijd en wijle echter groter dan gezondheid. Zo komt er bijvoorbeeld een Aldi vlak bij een roc, dat vind ik niet wenselijk.’ Het aanscherpen van het vergunningenbeleid voor fastfoodrestaurants klinkt als een goed idee, vervolgt ze. ‘Maar het is essentieel de belangen van betrokken partijen met elkaar te bespreken. Het moet wel uitvoerbaar zijn.’

Dat vindt ook PvdA’er Preijde uit Bronckhorst: ‘Het lijkt mij a hell of a job om hier steun, beleid en regelgeving voor te maken. Er zal veel weerstand komen, de industrie zal zeker met veel creativiteit andere afzetkanalen proberen te vinden. Maar laten we maar eens beginnen.’

Verschenen in VNG Magazine, 19 mei 2007

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s